Schrijven,
een eenzaam beroep?

Schrijven is traditioneel een solitair beroep, maar in tijden van digitalisering, AI en toenemende ontlezing stelt zich meer dan ooit de vraag hoe we ons als auteurs sterker met elkaar kunnen verbinden. 

Voor de zestiende editie van het VAV Werkcongres slaan we onze handen in elkaar met verschillende literaire organisaties, waaronder Flemish Review de la Poëzie, Vertalersvakschool, de SchrijversAcademie en PEN Vlaanderen, en stellen we ons luidop de vraag hoe een auteursgemeenschap er vandaag en morgen kan uitzien.  

We sluiten de dag af met een feestelijke receptie. Wie daarna nog zin heeft om door te gaan, kan terecht op We zullen doorgaan van deBuren in De Studio, met een uitgebreid avondprogramma en vooral: een literaire afterparty. Congresdeelnemers die hiervoor een apart ticket kopen, krijgen daarbij een gratis drankje aan de bar.

! Deelname is gratis voor studenten en docenten van de Vertalersvakschool Antwerpen en Amsterdam. Zij dienen zich aan te melden via info@vertalersvakschool.be

Keynote: Alexa Stoicescu

10u30 –  11u15

Met: Alexa Stoicescu

Wat betekent het om deel uit te maken van het Vlaamse literaire landschap? Literatuuronderzoeker en vertaler Alexa Stoicescu kijkt vanuit haar positie in Roemenië naar de Vlaamse literatuur. Aan de hand van vergeten auteurs, nieuwe stemmen en persoonlijke anekdotes zoekt ze naar nieuwe verbindingen binnen een literatuur die voortdurend in beweging is.

Alexa Stoicescu (Boekarest, 1984) is neerlandicus, germanist en literair vertaler. Ze doceert Nederlandse taal en literatuur en runt de vakgroep Neerlandistiek aan de Universiteit van Boekarest in Roemenië. Ze doet onderzoek naar thema’s zoals ecokritiek, queer en posthumanisme en is bezig met een nieuwe relationele literatuurgeschiedenis van de Nederlandstalige literatuur.

Vertalersvakschool

In twee sessies gaan we op zoek naar symbiose in het literaire veld. Hoe vind je aansluiting? Hoe versterk je elkaar? Hoe houd je stand?

Vertalen doe je nooit alleen: Over de symbiotische relatie tussen literaire makers

14u – 15u30

Makers verenig u! Samen sta je sterk!

16u –  17u30

SchrijversAcademie

Panel: Schrijverscollectieven

16u – 17u30

Met: TBA

Wat brengt auteurs ertoe om zich te verenigen? Aan welke noden beantwoorden schrijverscollectieven, en hoe werkt dat concreet? Wat levert het op om de krachten te bundelen, en met welk doel sluiten auteurs zich aan? En kunnen collectieven elkaar in de toekomst onderling ondersteunen?

In dit panel gaan we op zoek naar zowel de mogelijkheden als de valkuilen van samen schrijven.

Masterclass: hoe pitch je aan een uitgever

14u – 15u30

Met: Mike Beyers

Auteurschap stopt niet bij het schrijven van je boek. Je moet er ook mee naar buiten komen. Hoe vang je de aandacht van een uitgever in die eerste paar minuten? Wat maakt een pitch overtuigend?

Mike Beyers is docent professionele communicatie aan de UAntwerpen, copywriter en scenarist.

Infosessies VAV

Wegwijs in boekenland

14u – 15u30

Met: Carlo Van Baelen

Schrijven. Vertellen. Illustreren. Publiceren. Hoe kom je daartoe?

Vele cursussen en infosessies richten zich op het creatieve luik van het beginnend schrijverschap. Maar hoe zit het eigenlijk met de zakelijke kant? Hoeveel kans maakt een debuut om werkelijk in de boekenrekken te komen liggen? Bestaan er organisaties die je een eindje op weg kunnen helpen? Hoe ziet het professionele auteurschap er precies uit en welk traject gaat hieraan vooraf?

Deze infosessie geeft een heldere inkijk in het huidige boekenlandschap en wijst je zowel op de obstakels als de mogelijkheden die jou als (pre)debutant te wachten staan.

Kunstwerkattest

16u – 17u30

Met: Carlo Van Baelen 

Sinds dit jaar wordt het behoud van de forfaitaire kostenaftrek op auteursrechten en naburige rechten gekoppeld aan een Kunstwerkattest Gewoon of Plus.

Een Kunstwerkattest aanvragen was tot nu toe een uitgebreide procedure, maar er is nu een verkorte procedure voor wie het attest enkel nodig heeft om de forfaitaire kostenaftrek te behouden.

Tijdens deze infosessie leggen we uit wat er verandert, voor wie de verkorte procedure bedoeld is en hoe je een attest aanvraagt.

Carlo Van Baelen is bedrijfsconsulent met meer dan 30 jaar ervaring in het boekenvak, onder andere als uitgever, boekhandelaar en bestuurder. Hij was de eerste directeur van het Vlaams Fonds voor de Letteren (het vroegere Literatuur Vlaanderen) en is actief in het dagelijks bestuur van VAV. Daarnaast is Carlo deskundige literatuur binnen de Kunstwerkattest-procedure.

Panel: Op zoek naar de gemene deler

11u15 – 12u45

Met: o.a. Alexa Stoicescu, Nicole Van Bael (Elvis Peeters), Matthijs de Ridder (moderator)

De literaire gemeenschap verandert. We zijn met steeds meer, terwijl middelen en ruimte schaarser worden. Wat betekent dat voor de manier waarop we ons tot elkaar verhouden? En hoe organiseren we ons in een veld waarin steeds meer spelers om dezelfde middelen strijden?

Tijdens dit panel onderzoeken we wat die veranderende realiteit betekent voor de literaire gemeenschap. Hoe delen we ruimte, middelen en kennis? Waar liggen mogelijkheden voor samenwerking, en waar ontstaan juist spanningen? En wat is, in een steeds veranderend literair landschap, onze gemene deler?

Flemish Review de la Poëzie 

De hele dag door

Het Vlaamse literaire veld heeft al decennialang een complexe positie binnen het bredere Nederlandstalige landschap. Sinds de jaren ’80 zetten uitgevers, academici, organisatoren en auteurs zich in om die positie te versterken. Ze ontwikkelden expertise, richtten literaire instellingen en uitgeverijen op, voerden onderzoek, organiseerden gesprekken en debatten en brachten hun kennis en inzichten naar buiten.

Die ervaring is waardevol cultureel kapitaal, maar dreigt verloren te gaan. Een generatie ervaren professionals nadert het einde van haar actieve loopbaan, terwijl een nieuwe generatie met energie en ideeën aantreedt. Gerichte kennisoverdracht kan beide generaties met elkaar verbinden, expertise bewaren en nieuwe professionals helpen om met meer inzicht en slagkracht verder te bouwen aan het Vlaamse literaire veld.

Flemish Review de la Poëzie (FRP vzw) doet op het Werkcongres een eerste stap naar die kennisoverdracht. 

In oktober ging een groep  jonge literaire professionals al met elkaar in gesprek tijdens een voorbereidende workshop. Vandaag trekken we dat gesprek open. In een open debat zoeken ze samen met enkele ervaringsdeskundigen naar wat de volgende generatie nodig heeft. En iedereen mag aanschuiven.

De volgende thema’s zullen in afzonderlijke, publieke rondetafels worden besproken

Schrijven is een eenzaam bedrijf, of zo luidt toch het cliché. Zijn er ook andere, meer collectieve invullingen van het auteurschap denkbaar? Biedt de Vlaamse literaire infrastructuur wel voldoende mogelijkheden om die te realiseren, of moeten we samen ook de randvoorwaarden scheppen? Beginnende en ervaren auteurs delen hun ervaringen, verlangens en ideeën voor een meer solidaire vorm van schrijverschap.

Hoe begin je in Vlaanderen een literaire uitgeverij, en hoe houd je die overeind tussen de Nederlandse marktleiders?  Een nieuwe generatie uitgevers gaat in gesprek met de veteranen uit het veld. Uit welke fouten kunnen we leren, welke kansen liggen braak, en hoe zorgen we ervoor dat onze jonge uitgeverijen niet alleen overleven, maar een duurzaam fundament vormen voor de Vlaamse letteren van morgen?

Onze media schrijven veel over auteurs, minder over boeken, en nog minder over de literatuur. Hoe komt dat eigenlijk, en hoe krijgen we de letteren opnieuw in beeld als een gedeeld goed? Wat is de rol van literaire media in een samenleving, als ze die rol ernstig durven nemen? Enkele jonge critici, journalisten en tijdschriftredacteurs leggen deze en andere vragen voor aan ervaren vakgenoten.

Hoe bouw je als beginnend vertaler in Vlaanderen een praktijk uit die ruimte laat voor goed en gedurfd werk? Voelen Vlaamse vertalers nog altijd meer drempels dan hun Nederlandse collega’s, en waar komen die vandaan? Wat kunnen we collectief doen om de positie van het te versterken? Een rondetafelgesprek met beginnende en ervaren vertalers over de kansen, obstakels en toekomst van hun vak.

PEN-Dispuut – Foute kunst

16u – 17u30

Met: Leen Verheyen en Patrick De Rynck

Mag je het werk van een moreel problematische kunstenaar nog bewonderen? Moet kunst losgekoppeld worden van haar maker? En hoe ga je om met kunstwerken die een problematische morele visie uitdragen?

Leen Verheyen schreef het boek ‘Foute kunst’ over de verstrengeling van kunst en de ethische dilemma’s rond haar scheppers. Patrick De Rynck gaat met haar en met het publiek in gesprek over het thema.

Leen Verheyen is filosofe en schrijfster. In haar boek ‘Wat de lezer leert’ (Letterwerk, 2019) deed ze verslag van haar onderzoek naar de filosofische waarde van literatuur. ‘Foute kunst’ verscheen in 2024.

Classicus Patrick De Rynck (www.hic-nunc.be) is auteur, vertaler, recensent, bloemlezer en (eind)redacteur. Hij is bestuurslid van PEN Vlaanderen.

Creatieve workshop: zine 2.0.

14u – 15u30

Met: Lisa Van der Auwera

Een zine is een zelfgemaakte, zelfstandig uitgegeven mini-publicatie. Vaak klein van formaat en oplage, maar altijd uniek. Al decennialang worden zines gebruikt om verhalen te delen die buiten de mainstream vallen — van handgeknipte collages tot zorgvuldig vormgegeven boekjes.

In deze workshop gaan we aan de slag met taal, beeld en papier. We maken eerst elk een eigen publicatie, die we vervolgens samenbrengen in één gezamenlijk werk. We knippen, plakken, scannen en schuiven met elkaars werk en experimenteren met nieuwe combinaties en onverwachte verbanden.

Lisa Van der Auwera is coördinator van de Vlaamse Auteursvereniging, illustrator en volgt daarnaast een master Beeldverhaal.

Dit werkcongres is mogelijk met de steun van: